Hedef Spine

SKOLYOZ

Normal ve sağlıklı insan omurgasına arkadan bakıldığında baş, boyun, sırt ve bel bölgeleri düz bir hat şeklinde uzanır. Ancak omurgaya yandan bakıldığında tam düz değildir. Boyun ve bel bölgesinde hafif çukurluk, sırt bölgesinde ise hafif bir kamburluk gözlenir.                                                                                                       

“Skolyoz” adı verilen omurga eğriliği; omurganın düz bir hat şeklinde uzanan bu yapısının bozularak sağa ya da sola doğru eğrilmesiyle karakterize bir rahatsızlıktır. Çoğunlukla büyüme çağında tanısı konulan skolyozda omurlar sağa veya sola doğru yer değiştirir ve aynı zamanda kendi eksenleri etrafında dönerler. Omurgaya arkadan bakıldığında eğrilik bazen ayakta dik durulduğunda çıplak gözle bile fark edilebilirken, bazen de klinik değerlendirme ve radyolojik görüntüleme yöntemleriyle anlaşılabilir.

Skolyoz omurgada meydana gelen yapısal bir bozukluktur. Omurgada ilerleyici 3 boyutlu deformasyon söz konusudur.

    

 

               SKOLYOZA BİR BAKIŞ

Skolyoz, büyüme çağındaki çocukların geleceğini tehdit eden bir hastalıktır. Hastalık erken belirlendiğinde tedavide önemli bir başarı sağlanabilir. Ancak zamanında teşhis edilemeyen omurga eğrilikleri ilerlemişse, çocukların normal gelişimi engellenir, erişkinlik döneminde; bel ve sırt ağrıları, kalp ve akciğer fonksiyon bozuklukları ortaya çıkar.

Skolyozun en önemli belirtileri şunlardır:

Omuzlar arasında dengesizlik gelişir, bir omuzun diğerine göre aşağıda olduğu görülür.

– Kollar ile vücut arasındaki mesafenin eşitliği ve vücudun dengesi bozulur.

– Baş bir yana vücut bir yana savrulduğu için çocuklar bir bacaklarının daha uzun olduğu duygusuna kapılır.

– Kalçalar arasında dengesizlik gelişir, bir kalçanın diğerine göre aşağıda olduğu görülür.

– Kız çocuklarının eteğinin bir bölümü yukarı çeker.

– Arkadan bakıldığında omurganın düz olmadığı sağa-sola doğru eğrildiği gözlenir.

– Sırtta bir tarafta çıkıntı, kamburluk görünür, bu çıkıntı öne eğilme ile artar.

– Gövdenin yana doğru kaydığı görülür.

– Skolyoz olanlarda sırt ve bel ağrıları olur

-Skolyoz ileri derecedeyse nefes darlığı ve yorgunluk hissi oluşur.

SKOLYOZ ÇEŞİTLERİ NELERDİR

-İdiopatik (nedeni bilinmeyen) Skolyoz: Skolyozun en sık görülen şeklidir. Sebebi bugüne kadar aydınlatılmadığı için “idiopatik” (sebebi bilinmeyen) şeklinde adlandırılır. En sık genç kızlarda, ergenlik çağında hızlı büyüme döneminde ortaya çıkar. İdiopatik skolyoz sıklıkla aileseldir ve genetik (kalıtsal) faktörlere bağlı gibi gözükmektedir. Omurgada yana doğru eğilme “S” veya “C” şeklinde olabilir. Yana doğru eğilme dışında omurgaların kendi etrafında dönmesi de en hafif formlar dahil olmak üzere tüm idiopatik skolyozlarda görülür. Omurlardaki bu dönme sırtta veya belde asimetrik çıkıntılar oluşmasına sebep olur.

-Nöromusküler Skolyoz: Altta yatan neden, kasları ve sinirleri etkileyen nöromusküler bir hastalıktır. Nöromusküler hastalıklar bebeklik döneminde görülebildiği gibi erken çocukluk döneminde de ortaya çıkabilir, beyin veya omurilikten kaynaklanır. Çocuk felci, serebral palsi veya musküler distrofi (kas erimesi) olan çocuk hastalarda ilerleyen dönemlerde skolyoz gelişebilir.

-Konjenital (doğuştan) Skolyoz: Anne karnındaki çocuğun gelişimi sırasında ortaya çıkan omurga anomalilerine bağlı bir skolyoz türüdür. Konjenital skolyoz ilk yıllarda hızlı bir ilerleme gösterir. Bu sebeple erken dönemlerde ortaya çıkan konjenital skolyozun tedavi süreci küçük yaşlarda cerrahi müdahaleyi gerektirebilir.

-Travmatik Skolyoz: Geçirilen bir travma sonrasında omurgada meydana gelen kırık ve hasarlardan kaynaklanan skolyozdur. Genellikle trafik kazaları ve yüksekten düşmeler sonrasında gelişir.

Skolyoz dereceleri nelerdir?

Skolyozun doğal seyri her zaman aynı kalmayabilir. Omurga eğriliği ilerleyebilir, aynı kalabilir veya nadiren düzelebilir. Birbirini izleyen iki veya daha fazla muayenede 20° nin üzerindeki eğriliklerde omurgada 5° veya daha fazla artış olması, 20° nin altındaki eğriliklerde 10° lik artış olması ilerleme olarak düşünülür. Çift eğriliklerde sırt bölgesindeki eğrilikler, kız cinsiyet, tanı sırasında eğriliğin derecesinin büyük olması, 10 yaşın altında tanı konulan eğrilikler ilerlemeye meyillidir. 20° nin altındaki eğriliklerde ilerleme oranı oldukça düşüktür. Skolyoz sınıflandırması aşağıdaki gibi yapılabilir:

 

-Kronolojik Sınıflandırma:

– İnfantil dönem: 0-3 yaş arası

– Juvenil dönem: 3-10 yaş arası

– Adolesan dönem: 10-18 yaş arası

– Erişkin dönemi: 18 yaş ve üstü

-Açısal Sınıflandırma: Açısal skolyoz derecelendirilmesi için görüntüleme yöntemlerinden faydalanır. Görüntüleme yöntemi sonrasında omurgadaki eğrilik açı cinsinden teşhis edilir. Bu yöntem özellikle skolyoza cerrahi anlamda müdahale gerekliliğinin kararlaştırılması esnasında faydalıdır.

*10° nin altındaki açılar: Sağlık üzerine her hangi etkisi olmayan küçük eğriliklerdir. Bu derece tıp dilinde “spinal asimetri” adı ile bilinir. Eğriliğin skolyoz olabilmesi için 10° nin üzerinde olması gerekir. 10° nin altındaki açılar “Cobb açısı” olarak adlandırılır. Düşük dereceli eğrilikler ilerleyen zamanlarda skolyoz riski oluşturmaması için gözlem altında tutulur. Bu durumda önemli olan skolyozun ilerleyip ilerlemediğinin tespitinin yapılmasıdır.

*20° ile 40° arasındaki açılar: Adolesan dönemde gözlenir. Orta derecelerdeki skolyoz için uzmanlar egzersiz, fizik tedavi ve korse tavsiye eder. Aralarında en etkili tedavi yöntemi korsedir. Uygulanan korse tedavisinden beklenen, eğriliğin gözle görülür şekilde düzelmesinden ziyade ilerleme hızının yavaşlaması ve cerrahi müdahaleye gerek kalmadan tedavi edilmesidir. Büyüme devam ettiği sürece korsenin günde 23 saat takılması gerekir.

*40° nin üzerindeki açılar: Büyümesini büyük ölçüde tamamlamış ve büyük olasılıkla ilerleme riski olmayan durumlardır. Bu nedenle skolyoz büyümesi tamamlanmış kişilerde cerrahi müdahale kararı verilebilmesi için sırt bölgesindeki eğriliklerin 45-50° nin üzerinde olması; bel bölgesindeki eğriliklerin ise 40° nin üzerinde olması gerekir. Cerrahi müdahale gereken durumlardır. Genel olarak 40° nin üstündeki eğriliklerde cerrahi gündeme gelir. Cerrahi müdahaledeki ilk amaç gövde simetrisinin sağlanmasıdır.

 

Hastaya skolyoz tanısı konduktan sonra genel olarak kullanılan üç yöntem uygulanır:

-Gözlem: 20° den küçük eğrilikler için uygundur. Belli aralıklar ile takip yapma, sportif faaliyetler ve genel vücut kondisyonunu arttırmaktan ibarettir. Skolyoza özel Schroth fizyoterapi egzersizleri faydalı olabilir. Küçük çocuklarda egzersizler çocukta bıkkınlık yaratmayacak şekilde planlanmalı, oyunlar şeklinde öğretilmelidir.

-Korse: Korse kullanımı skolyozun konservatif tedavisinin vazgeçilmez bir parçasıdır. Korse kullanımı ile skolyozun ilerlemesi durdurulabilir, klinik görünümün ve eğriliğin düzelmesinde çok olumlu etkileri vardır. Eğriliği 20-40° arasında olan ve büyüme potansiyeli olan çocuklarda oldukça etkili olan bir yöntemdir. Korseyle omurga asimetrik basınçlara karşı desteklenir ve hasta büyüdükçe vücuda uyum sağlayacak şekilde korsenin boyutu değiştirilir. Korse günde 22-23 saat takılır, sadece banyo ve egzersizler sırasında çıkarılır. İlk 15 günden sonra korse içerisinde eğriliğin %50 oranında düzelmesi beklenir. Tedavi tamamlandığında omurga ilk eğrilik derecesinde ya da birkaç derece altında ise tedavi başarılı kabul edilir. Korse, skolyoz hastalarının en çok başvurdukları tedavi yöntemidir. Skolyoz korselerinde amaç; eğrinin şiddetinin önüne geçmek ve mümkünse ameliyatsız bir tedavi sağlamaktır. Korse kullanımının etkinliği, iyi şekilde tasarlanması ve hastanın korseye uyumu ile ilişkilidir. Korse tasarımının doğruluğu dengeli kozmetik görünüm ile değerlendirilebilir.

-Cerrahi: Genel olarak 45-50° üzerindeki eğriliklerde gündeme gelir. Akciğer gelişiminin tamamlandığı ergenler ve erişkinlerde düzeltme ve dondurma (sabitleme) ameliyatları uygulanır. Cerrahiye dahil edilen omurlarda hareket sınırlaması yapacağı için mümkün olan en az seviye ameliyat edilerek en fazla düzelme sağlanabilmesi gerekir. Bu nedenle ameliyat öncesi hazırlık ve planlama önemlidir. Skolyozun görüldüğü 10 yaş altındaki çocuklarda büyümeyi ve akciğer gelişimini engelleyeceği için dondurma ameliyatlarından uzak durulması gerekmektedir.

KORSE TEDAVİSİNDE 3 BOYUTLU TEDAVİ

3 boyutlu korse dizaynı Schroth egzersizlerine göre tasarlanmış, genel de Avrupa dizayn korselerde uygulanmaktadır. Bu korselerin asıl dizaynı Jacques Cheneau tarafından geliştirilen Cheneau tip korse dizaynı olarak başlamış ve geliştirilmiştir.

-Almanya ekolü Prof.Dr. Hanss Rudolf Weiss’in geliştirdiği Gensingen Brace

-Barcelona ekolü Manuel RİGO’nun geliştirdiği RSC Brace

İki farklı konsept de geliştirilmeye devam etmektedir.

CHENEAU Tip Korseleri Tanıyalım

Cheneau tip korseler, skolyoz korse mantığının yerine skolyoza göre korse mantığını geliştirilerek korse uygulanacak kişiye, skolyozun türüne göre özel dizayn edilmektedir. Cheneau tip korse, Boston tarzı korse kullanıcılarının karşılaştıkları korse sıkması, kas zayıflığı ve ciltte kalıcı izlere yol açmaz.

Kullanıcının korse içerisinde nefes almasıyla oluşan bir dinamik harekete olanak sağlar ve hastada sıkma hissi yapmaz. Korse dizaynı mümkün olduğunca hasta konforu gözetilerek yapılır.

KORSE BAŞARISI NASIL BELİRLENİR?

Röntgen görüntüsü ve beden görüntüsü çok iyi değerlendirilerek yapılmış bir skolyoz korsesinin teslimatından önce; çocuğunuzun sırt görüntüsünün ve öne eğilerek sırt yüksekliklerinin fotoğrafları çekilmeli, tam zamanlı korse kullanıma başladığı ilk gün korse çıkartılarak aynı fotoğraflar tekrar çekilerek karşılaştırmalıdır. Fotoğraflar arasında olumlu yönde görsel bir farklılık var ise korsenin faydalı olduğunun en önemli işaretidir.

          

Korsenin düzeltici etkisi klinik değerlendirme ile doğrulanmalıdır. Hastanın korseli ve korsesiz iken çekilen röntgen görüntülerinin karşılaştırılması ile aradaki açısal farkın azaldığının görülmesi korsenin başarısının kanıtı olacaktır.         

Günlük korse kullanım süresi tamamen doktorunuzun önerdiği sürede kullanılmalıdır.

SOSORT 2018 toplantısında sunulan araştırmalarda günlük 16 saat ve üzerinde korse kullanımının faydalı olduğu, 20 saat kullanımda korsenin en başarılı zamanı olduğu belirtilmiştir.

Randevu Oluştur

Formu eksiksiz doldurarak randevu talebi oluşturabilirsiniz.
Çağrı merkezimiz sizleri arayarak en uygun tarihe randevunuzu oluşturacaktır.

Whatsapp ile İletişi
Whatsapp ile İletişim